Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

Wrocław Słownik: Słownik nazw geograficznych

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2012-04-02 09:44:18

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

Historyczna stolica Dolnego Śląska, najbogatszej prowincji piastowskiego państwa polskiego, w 1335 roku przeszła pod władzę króla czeskiego, by wraz z Czechami znaleźć się później pod władzą cesarza, zaś w 1742 roku miasto zajęte zostało przez króla pruskiego. Było zatem perłą w koronach trzech królestw i jednego cesarstwa.

We Wrocławiu istniały kolejno trzy siedziby władców Śląska, zwane zamkami. Najstarszy istniał od X wieku na Ostrowie Tumskim. Był to książęcy gród warowny z murowanym pałacem i kaplicami, do którego przylegało targowe podgrodzie. Już w początkach XIV stulecia zamek na Ostrowie, ciasny i zajęty przez liczne pobożne fundacje kolejnych książąt, przeszedł w całości pod władzę biskupa, którego katedra stała na sąsiednim podgrodziu. Dziś pozostała z niego, oprócz archeologicznych reliktów, tylko znacznie przebudowana kaplica św. Marcina.

Od początku XIII wieku na lewym brzegu Odry rozwijało się nowe centrum gospodarcze, handlowo - rzemieślnicze. Książęta przenieśli się przeto na drugi, bliższy miastu brzeg rzeki, fortyfikując dawny dwór Henryka IV Prawego. Ten drugi zamek, tzw. lewobrzeżny, znajdował się w miejscu zajętym dzisiaj przez gmachy uniwersytetu.

Wokół miasta wzniesiono dwa pierścienie murów obwiedzione fosą. Wewnętrzna linia pochodzi z lat 1260-1270, zaś zewnętrzna z pierwszej połowy XIV wieku. Jednak fortyfikowanie książęcego zamku było oprotestowywane przez mieszczan, niechętnych uzależnianiu miasta od zmiennej polityki władców. Również obronna siedziba wójta, zwana czasem zamkiem wójtowskim, nie została nigdy ukończona, zaś po przejęciu kompetencji tego książęcego urzędnika radni wrocławscy zamienili ją na miejski arsenał.

Dopiero po przejściu Śląska pod zwierzchność czeską Karol IV, król i cesarz, około połowy XIV wieku zmienił książęcy dwór obronny w prawdziwy zamek, z murami, wieżami i budynkami mieszkalnymi. Po trzystu latach, w 1659 roku, gdy znaczenie militarne lewobrzeżnego zamku przestało być istotne w systemie obronnym miasta, zaś na nowożytną rezydencję się nie nadawał, cesarz Leopold przekazał zamek jezuitom, którzy na jego miejscu wznieśli swe kolegium, tzw. Akademię Leopoldyńską, dzisiejszy uniwersytet.

Skrzydło pałacowe zamku władcy zamieszkiwali jednak jeszcze do połowy XVIII wieku. Kolejną i ostatnią już rezydencją cesarską we Wrocławiu był pałac Hohenzollernów, mieszczący dziś Muzeum Archeologiczne.

Siedziba rzeczywistej władzy miasta znajdowała się gdzie indziej. W południowej części rynku, przy kramach sukienniczych stoi gotycki ratusz (obecnie Muzeum Historyczne Miasta Wrocławia), rozbudowywany przez ponad dwieście lat, od końca XIII do początku XVI wieku. Pierwsza budowla, z przełomu XIII i XIV wieku składała się z obszernej Sali Mieszczańskiej oraz Sali Sądowej zwanej Wójtostwem, ponieważ sądownictwo należało do kompetencji urzędnika książęcego. Była to jedyna wówczas na Śląsku siedziba samorządu. W narożniku północno-zachodnim stanęła potężna wieża, która obok funkcji strażniczej oznaczała, iż budynek jest siedzibą władzy.

Kolejnym etapom uzyskiwania praw przez miasto, odpowiadały kolejne fazy rozbudowy ratusza. Przejmowanie przez samorząd zadań i kompetencji wójta wymagało budowy sal zebrań radnych i ławników, zaś uzyskiwanie autonomii w sądownictwie i powstające urzędy miejskie potrzebowały kolejnych sal sądowych i kancelaryjnych. Oprócz przyczyn biurokratycznych nie bez znaczenia była również potrzeba reprezentacji bogacącej się metropolii.

Ostateczną, późnogotycką formę ratusz uzyskał na przełomie XV i XVI wieku. Na piętrze znalazły się m.in. Wielka Sala Rady oraz Kaplica z bogato zdobionym wykuszem. Wyjątkowo bogato opracowane są elewacje, zwłaszcza południowa z wykuszami oraz wschodnia z koronkowymi szczytami o precyzyjnej kamieniarskiej dekoracji. Rzeźby i płaskorzeźby przedstawiają życie średniowiecznego miasta i postacie mieszczan, od zamożnych patrycjuszy począwszy, na biedocie kończąc. W wielu miejscach umieszczono też herby Wrocławia, Śląska i Królestwa Czeskiego. Rzeźbiarski wystrój wnętrz i elewacji wyrażać miał ideowy program, gloryfikujący zasady samorządności.

W podziemiach ratusza już w XIII wieku, podobnie jak dziś, mieściła się piwiarnia serwująca słynne piwo świdnickie. Nad wejściem, jako ostrzeżenie, umieszczono dwie kamienne figury – chwiejącego się na nogach gościa z dzbanem i jego żony, ściągającej z nogi drewniany trep, by przy jego pomocy wytłumaczyć mężowi całą niewłaściwość nadużycia alkoholu.

Z ratuszem sąsiadują Sukiennice – zespół kamieniczek na miejscu dawnych kramów, którym w XIX wieku neoklasyczna, a potem neogotycka przebudowa na urzędy miejskie nadała przesadnie monumentalne formy. Oprawą klejnotu ratusza jest pierścień rynkowych kamienic patrycjuszowskich reprezentujących praktycznie wszystkie style, od gotyku do modernizmu.

Miejsce dawnego grodu wrocławskiego i książęcego zamku na Ostrowie Tumskim jest dziś zakątkiem cichym i spokojnym. Zamkowa kaplica św. Marcina po wielu przebudowach ma zupełnie przypadkową formę architektoniczną, zaś w miejscu pałacu stoi zwykły dom. Najbardziej imponującą budowlą jest tu gotycka kolegiata książęca św. Krzyża.
Jeden z najwspanialszych europejskich ratuszy stoi we Wrocławiu pośród rynku, który, jak w Krakowie, do dziś szczęśliwie zachował rolę kulturalnego centrum całego miasta. Fasada frontowa obłożona została kamieniem, boczną pozostawiono w cegle, jedynie detal gzymsów i obramień jest kamienny. Ozdobny wykusz na piętrze w tej fasadzie jest małą kaplicą.

Wrocław, perła trzech koron, ratusz, sukiennice

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł


Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc