Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

Toruń Słownik: Słownik nazw geograficznych

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2012-04-02 09:12:24

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

We wczesnym średniowieczu był tu gród obronny później zniszczony przez Prusów. W tym miejscu rycerze polscy i krzyżaccy w 1226 roku przeprawili się z Kujaw przez Wisłę i założyli pierwszy umocniony obóz. Ów Thorn – cierń wbity we wschodni brzeg nie dał się już wyrwać. Rozpoczął się podbój. Po uwolnieniu ziemi chełmińskiej przekazanej Krzyżakom przez Konrada Mazowieckiego przystąpiono natychmiast do jej zasiedlania. Toruń i Chełmno jako pierwsze miasta otrzymały od Krzyżaków w 1233 roku zachęcająco liberalne przywileje lokacyjne (prawa miejskie chełmińskie).

Pierwotnie osada kupiecka leżała w miejscu dzisiejszej wsi Stary Toruń, lecz już po dwóch latach została przeniesiona na obecne miejsce i obwarowana. Po 1255 roku Krzyżacy na miejscu starego grodu nad Wisłą rozpoczęli wznoszenie murowanego zamku. W 3. ćwierci XIII wieku zbudowano z cegły mur obwodowy i główny dom zamkowy stojący wzdłuż Wisły. W następnym stuleciu powstała wielka ośmioboczna wieża ostatecznej obrony, stojąca pośrodku dziedzińca, wówczas także wykształciły się przedzamcza z zabudową gospodarczą i przemysłową. Znalazły się tam młyny, kuźnie, siodlarnie, browar, wozownia, piekarnia i stajnie. Rozbudowie zamku towarzyszył rozwój ośrodka miejskiego.

Znakomite położenie miasta sprzyjające rozwojowi handlu i rzemiosła szybko odkryli hanzeatyccy kupcy z Lubeki. Toruń miał prawo składu i pośredniczył w handlu, który korzystał z drogi wodnej Wisły i krzyżujących się tu szlaków lądowych. Przystąpił do Związku Hanzeatyckiego i utrzymywał kontakty z wieloma miastami północnej Europy. Zaczęli tu przybywać kupcy z zachodniej Europy, rzemieślnicy ze Śląska i Łużyc.

W 1264 roku na wschód od Starego Miasta ulokowano Nowe Miasto o charakterze głównie rzemieślniczym. Historyczny zespół miejski w obrębie murów obronnych obejmował zamek oraz Stare i Nowe Miasto. Powstały na tym terenie okazałe kościoły gotyckie i budowle świeckie, m.in. ratusze dla obu części Torunia.

Położony nad rzeką zamek znalazł się między tymi dwoma organizmami miejskimi, osłaniającymi go od strony lądu, zachowując jednak autonomię przestrzenną i strategiczną przewagę. Przedzamcza zamkowe posiadały bowiem samodzielne fortyfikacje, pozwalające na obronę także od strony miasta. Przebieg dawnych odrębnych murów Starego i Nowego Miasta zakreśla ulica Podmurna. Mury te, wzniesione w drugiej połowie XIII i XIV wieku, rozbudowane w latach 1420-1449, zachowane są jedynie częściowo.

Ulice prowadzące ku Wiśle zamykają charakterystyczne dla miast nadrzecznych szerokie budynki bram – Klasztornej i Żeglarskiej, pochodzących z XIV wieku oraz późniejszej, Mostowej, z 1432 roku. W zachodnim narożniku murów miejskich znajduje się słynna toruńska Krzywa Wieża, dawna baszta z początku XIV wieku, nachylona w wyniku osunięcia się gliniastego podłoża, a w XIX wieku adaptowana na dom mieszkalny.

Ośrodkiem Starego Miasta jest kwadratowy rynek. Pośrodku niego wznosi się monumentalna bryła wspaniałego gotyckiego ratusza. Potężny czworobok zbudował w 1393 roku mistrz Andrzej, łącząc pod jednym dachem starsze budynki Sukiennic, Ław Chlebowych z wieżą i Wagi. W latach 1602-1603 Antoni van Opbergen nadbudował piętro oraz dodał manierystyczne szczyty i narożne wieżyczki. Przy Rynku i sąsiednich ulicach stoją liczne zabytkowe kamienice, późnogotyckie i nowożytne, m.in. gotycka kamienica „Pod Gwiazdą”, z fasadą z końca XVII wieku. Przy ulicy Kopernika gotycki dom rodzinny astronoma wraz z sąsiednią kamienicą tworzą Muzeum Kopernika.

Pod koniec XIV wieku podatki nakładane przez zakon w związku ze zbrojeniami przed wojną z Polską stały się nie do zniesienia. W mieście w 1397 roku zawiązało się antykrzyżackie Towarzystwo Jaszczurcze. Po zwycięstwie pod Grunwaldem mieszczanie toruńscy złożyli królowi uroczysty hołd, jednak pokój, zawarty w 1411 roku pozostawił Toruń w rękach Krzyżaków. Dla obrony przed fiskalnym uciskiem krzyżackim miasta ziemi chełmińskiej i Prus utworzyły w 1440 roku Związek Pruski, w którym Toruń odgrywał główną rolę.

W 1454 roku mieszczanie zdobyli i spalili zamek. Do Torunia przybył Kazimierz Jagiellończyk i po uroczystym wjeździe do miasta przyjął przed ratuszem staromiejskim hołd od rycerstwa i miast ziemi chełmińskiej. Toruń został wolnym miastem królewskim, nie podlegającym jurysdykcji wojewody. Wkrótce potem spalone mury zamku rozebrano, zaś ruiny przykryło staromiejskie śmietnisko. Na międzymurzach założono ogrody.

W panoramie miasta dominują świątynie: długie dachy franciszkanów, szpiczasta wieża jezuitów, a w końcu potężny masyw staromiejskiej fary. Ruchliwe niegdyś, handlowe nabrzeże Wisły dziś służy głównie spacerowiczom.
Jak zwykle w miastach portowych i nadrzecznych, bramy od strony nabrzeża mają kształt szerokich, prostokątnych budynków. Te, które wzniesiono w wieku XV, mają już zaokrąglone naroża, by zwiększyć odporność na ogień artyleryjski.
Jak zwykle w miastach portowych i nadrzecznych, bramy od strony nabrzeża mają kształt szerokich, prostokątnych budynków. Te, które wzniesiono w wieku XV, mają już zaokrąglone naroża, by zwiększyć odporność na ogień artyleryjski.
Baszta murów miejskich, nierówno posadowiona, pochyliła się, zyskując nazwę Krzywej Wieży. Później przerobiono ją na nieco mniej pochyły dom mieszkalny.
Ta wielka czteroskrzydłowa budowla z końca XIV wieku zawarła w swych murach liczne funkcje handlowe i administracyjne. Nadbudowano ją po przeszło 200 latach tak zgrabnie, że górna kondygnacja i manierystyczne wieżyczki narożne robią wrażenie, jakby były tam od początku.
Kamienice w Rynku powstały jeszcze w średniowieczu i mają w swym zrębie mury gotyckie. Możliwość łatwej przebudowy ścian frontowych bez naruszania całości konstrukcji spowodowała, że fasady zmieniały się często, podążając za zmiennością stylów architektonicznych. Jednym z ciekawszych przykładów zachowanej fasady barokowej jest kamienica „Pod Gwiazdą”, której dekoracja żywo przypomina toruński piernik.

Toruń, zamek krzyżacki, Wisła, Krzywa Wieża, rynek, Muzeum Kopernika

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

sas_idmnet.relase("side_bottom");
Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł


Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc