Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

Tarnów Słownik: Słownik nazw geograficznych

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2012-03-30 10:06:21

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

Tarnów we wczesnym średniowieczu był własnością benedyktynów tynieckich, jednak gdy w 1330 roku otrzymał prawa miejskie, jego panem był już Spytko czyli Spycimir z Melsztyna, protoplasta Tarnowskich. W rękach tego rodu miasto wraz z zamkiem pozostawało do XVII wieku, a ich herb – Leliwa – jest do dzisiaj herbem Tarnowa. Położone na szlaku handlowym na Ruś i Węgry, rozwijało się i bogaciło jako ośrodek handlowy i rzemieślniczy.

Historycznym centrum Tarnowa jest Stare Miasto, chronione niegdyś wieńcem ceglanych murów obronnych z XIV wieku, zmodernizowanych z dodaniem zewnętrznego obwodu w pierwszej połowie XVI wieku. Mury zachowały się jedynie fragmentarycznie, przetrwały m.in. .baszta i basteja z XVI wieku. W obrębie murów stanęła gotycka kolegiata, dziś katedra, w której znajdują się wspaniałe nagrobki rodziny Tarnowskich. Katedrę otacza zespół późnośredniowiecznych i renesansowych domów kanonickich. Wśród wielu cennych i znakomitych zabytków Tarnowa zwraca uwagę również rynek zabudowany kamienicami patrycjuszowskimi z XVI wieku, o arkadowych podcieniach z renesansowymi portalami i rekonstruowanymi attykami.

Pośrodku rynku wznosi się piękny, gotycko-renesansowy ratusz z XV – XVI wieku. Obecną formę zawdzięcza rozbudowie renesansowej w połowie XVI wieku, być może autorstwa samego Jana Marii Padovana, bowiem ceglana attyka, zajmująca trzecią część wysokości ścian, z szerokim arkadowym fryzem i grzebieniem z ujętymi w esownice maszkaronami w zwieńczeniu, żywo przypomina attykę wieńczącą krakowskie Sukiennice, przez tego właśnie architekta zaprojektowaną.

Ratusz charakteryzuje się doskonale zharmonizowaną w proporcjach bryłą. W jego wnętrzu (obecnie mieszczącym muzeum) eksponowany jest bogaty zbiór portretów sarmackich z XVII i XVIII wieku.

Zamek Tarnowskich – dziś ruina – był przecież siedzibą jednego z najznakomitszych rodów Rzeczypospolitej. Znajduje się na Górze św. Marcina, około 2 km na południowy wschód od miejskiego rynku. Pierwsze budowle obronne wzniósł tutaj w czasach króla Władysława Łokietka wspomniany wyżej kasztelan krakowski Spycimir Leliwita z Melsztyna.

Warownia składała się z zamku wysokiego, umiejscowionego na krańcu skalistego wzgórza oraz oddzielonego głębokim, wykutym w skale rowem gospodarczego podzamcza, zwanego przygródkiem. Zamek wysoki, otoczony nieregularnym pierścieniem murów, dostosowanym do kształtu wzgórza, mieścił na swej niewielkiej powierzchni dużą, cylindryczną wieżę oraz budynki mieszkalne tłoczące się wokół małego dziedzińca ze studnią pośrodku. Czworoboczne, otoczone ceglanym murem podzamcze zabudowane było drewnianymi budynkami gospodarczymi.

Przez ponad dwa stulecia zamek służył Leliwitom Tarnowskim jako główna rezydencja rodowa i centrum administracyjne rozległego klucza dóbr ziemskich.

Hetman Jan Amor Tarnowski w czasach króla Zygmunta Augusta uczynił z Tarnowa jeden z najwspanialszych zamków w ówczesnej monarchii oraz tętniący życiem ośrodek renesansowej kultury. Unowocześniono również jego fortyfikacje, dostosowując je do broni palnej. Hetman zmarł w 1561 roku, sześć lat później odszedł również jego syn Jan Krzysztof, ostatni z linii panów na Tarnowie.

Zamek i cały ogromny majątek Tarnowskich otrzymał książę Konstanty Ostrogski. W 1570 roku po krótkim oblężeniu warownię zajął kasztelan Czechowski Stanisław Tarnowski, z bocznej linii rodu, jednakże po kilku miesiącach na mocy królewskiego wyroku musiał ją opuścić i zwrócić księciu Ostrogskiemu. Od tego czasu ograbiona i zdewastowana rezydencja zaczęła zwolna podupadać.

Kolejni właściciele nie dbali o mury i nie czynili starań o przywrócenie dawnej świetności. W połowie XVIII wieku przystąpiono do ich rozbiórki. W 1848 roku nad ruinami usypano „patriotyczny” kopiec pamięci powstańców z 1846 roku, niszcząc przy okazji umocnienia ziemne.

Środek rynku zajmuje budynek ratusza z wysoką renesansową attyką. Wokół stoją obszerne mieszczańskie kamienice. Niektóre zachowały jeszcze historyczny wystrój malarski fasad.
Podcienia domów w rynku umożliwiały robienie zakupów nawet podczas złej pogody. Dziś na tej samej zasadzie działają nowoczesne centra handlowe.
Wzgórze zamkowe stanowi obecnie ulubione miejsce spacerów mieszkańców miasta, a ze wspaniałej niegdyś wielkopańskiej siedziby do naszych czasów zachowały się jedynie niewielkie relikty, odsłonięte podczas prac archeologicznych.

Tarnów, katedra, rynek, stare miasto, wzgórze zamkowe

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł


Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc