Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

Szydłowiec Słownik: Słownik nazw geograficznych

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2012-03-30 09:41:19

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

Najdawniejsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1401 roku, zaś w 1427 roku Szydłowiec otrzymał prawa miejskie. Było to miasteczko głównie rzemieślnicze. Z wydobywanego tu kamienia, słynnego szarożółtego piaskowca szydłowieckiego, wzniesiono i wznosi się do dziś wiele reprezentacyjnych budowli. Od stuleci miasto było znanym ośrodkiem kamieniarskim, w którym odkuwano wedle szablonów i wzorników, detale architektoniczne, nagrobki i ołtarze, po czym gotowe już elementy przewożono lub spławiano na place budowy odległe o dziesiątki, a nawet setki kilometrów. Upadek miasta, także ze względu na brak zamówień na prace kamieniarskie, przyniosły zniszczenia potopu szwedzkiego.

Układ urbanistyczny Szydłowca jest jeszcze średniowieczny. W centrum obszernego rynku stoi kubiczna bryła późnorenesansowego ratusza, której naroża zdobią wysmukłe wieżyczki. Siedziba władz miejskich zbudowana została w latach 1602-1626 przez muratorów chęcińskich Kacpra i Wojciecha Fodygów. Uszkadzały ją kolejne wojny w 1812, 1914 i 1945 roku, lecz w zasadzie zachowała swój pierwotny wygląd. Jedynie górną kondygnację nadbudowano w XIX wieku, przekształcając attykę. Południową pierzeję rynku zajmuje strzelisty późnogotycki kościół parafialny św. Zygmunta z bogatym wyposażeniem, wzniesiony oczywiście z miejscowego piaskowca.

Na wschód od miasta, na wyspie wśród rozlewisk rzeki Korzeniówki położony jest szydłowiecki zamek. Obronna siedziba stanowiła w średniowieczu centrum klucza majątkowego Odrowążów, którzy w XV wieku przyjęli nazwisko Szydłowieckich. Dokument z 1427 roku wzmiankuje dwór Jakuba i Sławka z Szydłowca, domniemanych przodków rodziny Szydłowieckich. Jednak najstarsze partie istniejącego obecnie zamku pochodzą zapewne dopiero z drugiej połowy XV wieku. Dom mieszkalny o trzech kondygnacjach, zbudowany z kamienia, miał typowy, trójdzielny układ pomieszczeń, z sienią pośrodku i dwiema komnatami po bokach. W zachodniej części wyspy zamkowej stała również kamienna czworoboczna wieża, z przejazdem w dolnej części. Budynki łączył zapewne mur obronny.

W latach 1515-1526 Mikołaj Szydłowiecki, piastujący wówczas godność podskarbiego wielkiego koronnego, brat wszechwładnego kanclerza, Krzysztofa Szydłowieckiego, przekształcił dawną siedzibę obronną w zamek renesansowy. Podczas tej rozbudowy gotyckie budowle zamku połączono w trójskrzydłowy pałac. Czwartą stronę dziedzińca zamykał mur kurtynowy. Reprezentacyjne komnaty znalazły się w trójkondygnacyjnym skrzydle wschodnim. Ich wnętrza ozdobiono wówczas kamiennymi portalami, stropami kasetonowymi i wielobarwnymi fryzami podstropowymi.

W 1550 roku prawo do połowy miasta, zamku oraz klucza wsi uzyskał Mikołaj Myszkowski, który jeszcze w tym samym roku odstąpił dobra Mikołajowi Krzysztofowi „Czarnemu” Radziwiłłowi, mężowi Elżbiety Szydłowieckiej, dziedziczki pozostałej części dóbr. Radziwiłłowie dobudowali w latach 20. XVII wieku arkadową loggię na osi skrzydła wschodniego, podobną jak w innej rezydencji tego książęcego rodu, na zamku w Białej Podlaskiej. W wieży bramnej nad przejazdem zbudowano też wówczas kaplicę kopułową z listwową dekoracją stiukami. Choć ten typ dekoracji nazywamy „lubelskim”, to w Szydłowcu sztukaterie kaplicy wykonane zostały przez mistrza cechowego związanego raczej z sandomierskim środowiskiem artystycznym.

W rękach Radziwiłłów Szydłowiec pozostawał aż do początków XIX wieku. W 1821 roku zamek zakupiła Anna z Zamoyskich Sapieżyna, która odsprzedała go rządowi Królestwa Polskiego. Przez jakiś czas działał w zamku browar, a od połowy XIX wieku coraz bardziej popadał on w ruinę. Dopiero w latach 1951- -1952 został częściowo odbudowany, a po gruntownej restauracji umieszczono w nim Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych.

Malowniczo położona na kępie wśród rozlewisk małej rzeczki Korzeniówki budowla obronna Szydłowieckich, przekształcona została w XVII wieku przez Radziwiłłów w otwartą i wygodną wiejską siedzibę. Narożne wieże nie otrzymały już strzelnic, lecz były jedynie podstawą tarasów, zaś prostokątny dom, niegdyś dostępny od strony dziedzińca, na który wjechać można było tylko przez warowną bramę, zmienił front i elegancką, piętrową loggią otworzył się na otaczający park.
Reprezentacyjna budowla miasta – ratusz – w miarę wzrostu biurokracji w XIX wieku okazywała się często zbyt ciasna. Podobnie jak w Chełmnie wykorzystano zatem wielkie strychy, by utworzyć dodatkową kondygnację, przykrytą dachem o znacznie mniejszym spadku. Okna do tych pomieszczeń przebito w dawnym fryzie attyki, uproszczono również jej pierwotny, znacznie bardziej fantazyjny grzebień, nadając mu kształt zamkowego blankowania.
Wspaniały portal z tablicą fundacyjną i herbem Radziwiłłów trzymanym przez dwa lwy, powstał w roku 1629. Z czasów tej przebudowy zachowały się również kominki, którymi uzupełniono starsze elementy wystroju zamku, z czasów Mikołaja Szydłowieckiego.
Radziwiłłów trzymanym przez dwa lwy,zachowały się również kominki, którymi z czasów Mikołaja Szydłowieckiego
Po społeczności żydowskiej, zamieszkującej niegdyś w Szydłowcu, pozostał tylko wielki cmentarz i pamięć holokaustu.

Szydłowiec, piaskowiec szydłowiecki, ratusz, cmentarz, muzeum ludowych instrumentów muzycznych

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

sas_idmnet.relase("side_bottom");
Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł


Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc