Encyklopedia internetowa - Słowniki online

„Prządki" to rezerwat przyrody nieożywionej (geologiczny), o niezwykłych walorach widokowych, krajoznawczych i naukowych. Obejmuje ochroną jeden z najbardziej wartościowych rejonów skałkowych na Pogórzu Karpackim, wypiętrzonych 30-50 mln lat temu. Rezerwat położony jest na północ od Krosna, na dość stromym zboczu wzgórza wchodzącego w skład Pasma Odrzykońskiego (Pogórze Dynowskie), w miejscowości Czarnorzeki, na terenie Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego.

CHARAKTERYSTYKA KRAJOBRAZU

W granicach rezerwatu znalazł się niezwykle atrakcyjny obszar skałkowy, składający się z widocznych z daleka i osiągających do 20 m wysokości bloków skalnych o charakterze ostańców, będących wychodniami piaskowca ciężkowickiego. W wyniku działania procesów erozyjnych skały przybrały przedziwne, fascynujące kształty, przypominające sylwetki ludzkie - zgarbione kobiety-olbrzymy. W szczelinach skalnych rosną powyginane drzewa - brzozy, olchy i sosny, co czyni krajobraz jeszcze bardziej niezwykłym. Każda ze skał posiada własną nazwę zwyczajową, nawiązującą do legend i wierzeń związanych z tym miejscem, m.in.: Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt, Zbój Madej.

W okresie tworzenia rezerwatu ostańce skalne otaczał młody las mieszany z sosną, bukiem, grabem, brzozą, topolą i osiką w drzewostanie, który z czasem wyrósł ,zasłaniając wyrzeźbione przez naturę skalne postacie. ostatnio w ramach zabiegów ochronnych mających na celu przywrócenie i udostępnienie głównego waloru rezerwatu - widoku na niezwykłe skały -usunięto ekspansywne gatunki drzew i odsłonięto najwyższą i najbardziej widokową grupę skał, zwaną Babą.

LEGENDA O PRZĄDKACH

Dziwaczne formy skalne od wieków fascynowały ludzi, którzy uważali, iż miejsce to stworzyć mogły tylko siły nadprzyrodzone. Najstarsze legendy wiążą powstanie skał z mocami szatańskimi i czarami, według których skały to panny z odrzykońskiego zamku, napadnięte przez bandę zbójców i zamienione wraz z napastnikami w ogromne kamienie, stąd zbójeckie nazwy niektórych skał. Najbardziej znana i przekazywana z pokolenia na pokolenie legenda mówi o dziewczynach zaklętych w kamień za to, że w niedzielę przędły nici na płaszcz dla rycerza, o którego rywalizowały. opowieść ta dała początek nazwie „Prządki", gdyż skały rzeczywiście swym wyglądem przypominają pochylone nad kołowrotkiem kobiety.

Niedaleko rezerwatu znajduje się interesujący obiekt archeologiczny - cmentarzysko kurhanowe z IX wieku, co świadczy o tym, iż miejsce to było czczone już w czasach przedchrześcijańskich.

(MW)