Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Rezerwat Przyrody „Skamieniałe Miasto" został utworzony w celu ochrony największego i najbardziej zróżnicowanego zespołu skałek na obszarze polskich gór i pogórzy. Położony jest w Małopolsce, na terenie Pogórza Ciężkowickiego i w granicach Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego. „Skamieniałe Miasto" rozciąga się na prawym brzegu rzeki Białej i obejmuje wzgórze Skała ze szczytem wznoszącym się na wysokość367 m n.p.m.

Teren ten został objęty ochroną już w 1931 roku, kiedy ówczesne władze określiły te niezwykłe skały z piaskowca jako „posiadające wartość artystyczną, kulturalną, historyczną i archeologiczną" oraz uznały za „zabytek podlegający ochronie prawa".

CHARAKTERYSTYKA KRAJOBRAZU

Malownicze, o fantastycznych kształtach skały zbudowane z piaskowca ciężkowickiego zostały ukształtowane w wyniku procesów wietrzenia i erozji na podobieństwo baszt, ambon, maczug, grzybów, progów i ścian skalnych. Na niektórych z nich rosną pojedyncze skarłowaciałe krępe sosny, podkreślające niezwykłe kształty skał i nadające krajobrazowi rezerwatu niesamowity klimat i swoiste piękno.

Skałki występujące w rezerwacie mają swoje nazwy zwyczajowe. Jest tu skała Czarownica, która, jak głosi legenda, jest skamieniałym więzieniem, Skałka z Krzyżem podobna do kościoła, Ratusz i Grunwald. Dwie baszty skalne znajdujące się na zboczu wzgórza, jedna pod drugą, noszą nazwy Warownia Dolna i Warownia Górna. Jest również orzeł - kilkumetrowej wysokości skałka o kształcie zbliżonym do ptaka oraz wiele innych skał o ciekawych kształtach.

ROŚLINNOŚĆ

skały otacza bogaty w gatunki las mieszany z dębem, brzozą, topolą, osiką, grabem i lipą oraz drzewami iglastymi - sosną, jodłą i świerkiem. Rosną tu także krzewy leszczyny, kruszyny, jałowca i jarzębiny, a w runie występują m.in. kosmatka gajowa, konwalijka dwulistna, gruszyczka jednostronna, orlica pospolita i borówka czarna. W sąsiedztwie skałek lub na spłaszczeniach w ich szczytowych partiach występują niewielkie laski sosnowe. z gatunków roślin chronionych spotkać tu można liczne storczyki, w tym podkolan biały, storczyk szerokolistny, storczyk plamisty, widłak wroniec, goździsty i jałowcowaty, a także paproć - podrzeń żebrowiec oraz zimozielony bluszcz pospolity i wawrzynek wilczełyko. Do osobliwości zaliczyć należy występowanie cebulicy dwulistnej oraz rzadkich gatunków porostów (mąkla tarniowa, brodaczka kępkowa, wzorzec geograficzny i kruszownica szorstka), grzybów, mszaków i wątrobowców.

CIĘŻKOWICKI WODOSPAD

o powstaniu „skamieniałego Miasta" krąży wiele legend i podań. Według jednej z nich miejsce to powstało wskutek kary bożej, jaka została nałożona na mieszkańców zamku za niegodziwe życie. Inna mówi o nieszczęśliwej dziewczynie, która na wiadomość o haniebnej zdradzie popełniła samobójstwo, a jej łzy nawet po śmierci wypływają spod ziemi, dając początek strumieniowi tworzącemu wodospad. Legenda ta dotyczy Ciężkowickiego Wodospadu, chronionego obecnie jako pomnik przyrody. Jest to niezwykłe miejsce, gdzie niewielki strumień płynie przez wąski skalisty wąwóz ograniczony ścianami skalnymi o wysokości kilkunastu metrów, przedzielony pionową ścianą, po której spływa woda. Rozpryskuje się ona na skalnym stopniu i spada na dno wąwozu z wysokości około 10 m. Niezwykłość widoku podkreślają zwisające ze stromych ścian wąwozu drzewa, przytrzymujące się korzeniami wrośniętymi w szczeliny skalne.

(MW)