Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Niedaleko Sandomierza, w dolinie Wisły znajduje się niezwykły i jedyny w swoim rodzaju rezerwat przyrody — Góry Pieprzowe. Obejmuje on około 3-kilometrowy pas wzgórz będących fragmentem krawędzi Wyżyny Sandomierskiej, rozciągających się pomiędzy miejscowościami Kamień Nowy i Kamień Plebański.



Wznoszą się one na wysokość 190-200 m n.p.m. i około 60 m nad poziomem Wisły, która oddziela w tym miejscu dwie krainy geograficzne - Wyżynę i Kotlinę Sandomierską. Niezwykłe walory krajobrazowe, przyrodnicze i naukowe spowodowały, iż obszar ten jest chroniony jako rezerwat roślinności stepowej.

CHARAKTERYSTYKA KRAJOBRAZU

Góry Pieprzowe, zwane także Pieprzówkami, są najstarszymi górami w Polsce. zbudowane są z liczących około 500 milionów lat skał kambryjskich - łupków i kwarcytów, które pod względem budowy geologicznej stanowią wschodnią, peryferyjną część Gór Świętokrzyskich. Pod wpływem czynników atmosferycznych, takich jak erozja wodna i duże wahania temperatury, łupki ilaste utleniają się i kruszą, tworząc drobny, osypujący się gruz skalny, przypominający swym wyglądem pieprz. To jemu oraz brunatnoszarej barwie wzgórza te zawdzięczają swą nazwę. odsłonięte wysokie skarpy są bogato urzeźbione, poorane głębokimi bruzdami i rynnami erozyjnymi, którymi w czasie deszczu spływają rwące potoki. W wielu miejscach górnej części wzgórz widoczne są pionowe obrywy, niżej - wąskie żebra zbudowane z bardziej odpornego materiału skalnego.

ROŚLINNOŚĆ

Najwyższe partie zboczy pokrywa warstwa lessu, na której rozwinęła się specyficzna roślinność stepowa, ciepło- i sucho-lubna (kserotermiczna). Rosną tu przede wszystkim różnorodne gatunki traw, jak ostnica włosowata, palczatka włosowata, kostrzewa bruzdkowana, rośliny rzadkie: szczodrzeniec ruski, dzwonek syberyjski, dziewanna fioletowa, a także wymagające specyficznych warunków krzewy: chroniona wisienka karłowata, berberys, jałowiec, głóg, tarnina oraz pojedyncze skarłowaciałe drzewa: wiąz korkowy, brzoza, dzika grusza, sosny. Bardzo atrakcyjnym elementem szaty roślinnej i krajobrazu Gór Pieprzowych są naturalne, rozległe zarośla dzikiej róży i innych gatunków róż okrywowych, dające niezwykłe efekty wizualne w okresie kwitnienia i owocowania krzewów. Jest to zjawisko unikalne w skali europejskiej.

ŚWIAT ZWIERZĄT

specyficzne warunki środowiska naturalnego - podłoże, klimat i warunki wodne - spowodowały, iż na tym stosunkowo niedużym obszarze wykształciły się wyjątkowe zbiorowiska roślinne będące doskonałym schronieniem dla charakterystycznych gatunków zwierząt. szczególnie dotyczy to owadów, z których interesujące są zwłaszcza chrząszcze oraz piękne, kolorowe i rzadkie motyle. Niektóre gatunki występują tylko tutaj, na terenie Gór Pieprzowych. Nasłonecznione zbocza są ulubionym miejscem ciepłolubnych gadów, miejsca wilgotniejsze są schronieniem dla płazów, a w kserotermicznych zaroślach swoje gniazda mają różnorodne gatunki ptaków.

(MW)