Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Las Bielański to teren leśny położony w granicach Warszawy, w dzielnicy Żoliborz, na lewym brzegu Wisły. Jest to niezwykły obszar leśny zachowany w centrum wielkiego miasta i będący jednym z podstawowych elementów jego środowiska przyrodniczego.



Rezerwat obejmuje prawie cały obszar lasu, który jest reliktem dawnej Puszczy Mazowieckiej, z zachowanymi płatami 300-500-letnich drzewostanów dębowych i cennymi lasami łęgowymi.

W dawnych wiekach był terenem polowań książąt mazowieckich, a począwszy od XIX wieku służył mieszkańcom Warszawy jako miejsce cotygodniowych pikników, zabaw i widowisk (do 1973 roku tzw. Park Kultury).

Taki sposób użytkowania, jak również całokształt niekorzystnych wpływów związanych z postępującą urbanizacją, doprowadziły do silnej degradacji przyrody Lasu Bielańskiego. objęcie go ochroną rezerwatową dawało nadzieję na zachowanie dla następnych pokoleń cennych walorów przyrodniczych, historycznych i społecznych tego terenu.

Rezerwat jest położony na wysokiej skarpie doliny Wisły, na której wyraźnie zaznaczają się cztery tarasy: zalewowy, średni, wydmowy i bielański. W północnej części rezerwatu rzeźbę terenu wzbogacają wąwozy erozyjne ukształtowane przez spływające ku Wiśle wody. Jednym z nich płynie Potok Bielański.

ROŚLINNOŚĆ

z układem tarasów i panującymi tam warunkami siedliskowymi ściśle powiązana jest szata roślinna rezerwatu. Na terenach najniżej położonych i wilgotnych rośnie las łęgowy z wiązem, olszą, grabem, dębem i domieszką jawora i jesionu. W podszycie rośnie leszczyna, głóg, bez czarny, czeremcha i szakłak, a w runie leśnym - rośliny pięknie kwitnące wiosną, jak zawilec gajowy i żółty, jaskry i konwalie, które o tej porze roku tworzą istne kobierce z kwiatów. Powyżej, na tarasach o mniejszej ilości wilgoci rośnie las grądowy z dębem, lipą drobnolistną, klonem oraz jaworem i grabem, a na tarasie górnym - z sosną i brzozą. Rosnące tu dęby osiągają często znaczne rozmiary, towarzyszą im krzewy leszczyny, obficie kwitnące i owocujące głogi, trzmielina i bez czarny. Runo leśne obfituje w różnorodne gatunki traw, pomiędzy którymi rosną m in. konwalie i kopytnik pospolity.

ŚWIAT ZWIERZĄT

Las Bielański jest wyjątkowym obszarem również ze względu na żyjące tu zwierzęta. Mimo iż jest to enklawa leśna w wielkim mieście, przetrwało tu i rozmnaża się wiele gatunków zwierząt. Największym z ssaków żyjących w rezerwacie jest sarna, a z mniejszych należy wymienić lisa, kunę, łasicę, wiewiórkę, kreta, jeża. Gniazduje tu ponad 65 gatunków ptaków, m.in. puszczyk, myszołów, dzięcioły, wilga, grubodziób, a takich, które można tu czasem zaobserwować, jest dużo więcej. znalazły tu dogodne warunki do życia 3 gatunki płazów, z gadów zaś występuje obecnie tylko zaskroniec, jaszczurka zwinka i padalec.

Największym zagrożeniem dla rezerwatu jest postępująca susza, spowodowana obniżeniem się poziomu wód gruntowych w wyniku zabudowania terenów sąsiadujących z lasem. Przeciwdziałanie tym zjawiskom i utrzymanie istniejących walorów jest głównym zadaniem ochrony rezerwatu.

(MW)