Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

Jaskinia Raj Słownik: Słownik nazw geograficznych

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2011-02-28 11:50:42

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

Jaskinię Raj, położoną nieopodal drogi Kielce – Chęciny, odkryto co najmniej dwukrotnie. Pierwszy raz dokonali tego neandertalczycy 50–60 tysięcy lat temu; jaskinia była dla nich domem. Drugie, przypadkowe odkrycie wejścia do jaskini miało miejsce w 1963 roku za sprawą mieszkańców pobliskiej wsi o nazwie Dobrzączka. Jako pierwsi być może od wielu tysięcy lat weszli do jaskini uczniowie krakowskiego Technikum Geologicznego i ich nauczycielka we wrześniu 1964 roku. To, co zobaczyli, tak ich urzekło, że nadali jaskini nazwę „Raj”.

Jaskinia została wyrzeźbiona przez wodę w wapiennych skałach powstałych przed ponad 300 milionami lat, w dewonie – gdy dzisiejsze Góry Świętokrzyskie były dnem morza. Sama jaskinia nie jest aż tak stara – proces jej powstawania rozpoczął się „zaledwie” w ostatnich kilkunastu­‑kilkudziesięciu milionach lat i przebiegał poprzez tzw. zjawiska krasowe. W zmiennych warunkach atmosferycznych, pod działaniem wody zawierającej dwutlenek węgla miało miejsce stopniowe wymywanie skał węglanowych, a następnie poszerzanie powstałych szczelin i spękań. W ten sposób wewnątrz skał kształtował się stopniowo labirynt korytarzy i komór, kilkakrotnie rozgałęziony, do którego z powierzchni terenu prowadził jedyny szczelinowaty otwór.

Łączna długość jaskini wynosi prawie 240 m. Już samo ukształtowanie jaskini – od „komnat” wysokich na 8 m, po korytarze, przez które trudno się przecisnąć – mogłoby oczarować każdego odkrywcę. Jednak o pięknie jaskini decydują naciekowe formy skalne w postaci stalaktytów (jak na fotografii), kolumn o niezwykle różnorodnych kształtach, oraz „pereł jaskiniowych”. Obrazu dopełniają odciski koralowców w ścianach jaskini, głazy oderwane od stropu oraz jeziorka okresowo wypełniające się wodą.

Sposób powstawania nacieków przypomina powstawanie lodu z topniejącego śniegu. Na powierzchni skał z wody z czasem wytrąca się węglan wapnia; ma on postać kalcytu, znacznie trwalszego od skał, z których uprzednio został wymyty. Stalaktyty, takie jak widoczne na zdjęciu, „rosną” w podobny sposób jak sople lodu. O różnorodności form skalnych tu występujących świadczą nazwy niektórych z nich: „Komora Złomisk”, „Sala Kolumnowa”, „Sala Stalaktytowa”, „Sala Wysoka”, „Harfa”, „Pagoda”, „Sfinks”, „Kilimandżaro”, „Słoń”, „Paszcza Hipopotama”, „Miotła”.

Nowożytna historia jaskini Raj świadczy o tym, że można pogodzić ochronę skarbów przyrody z udostępnieniem ich ogółowi społeczeństwa. Gdy w 1968 roku jaskinię wraz z przyległym terenem objęto ochroną jako rezerwat przyrody, trwały tu już intensywne badania naukowe, a równolegle także prace nad udostępnieniem jej turystom. Jaskinię przystosowano w taki sposób, by mogły ją zwiedzać tysiące ludzi bez zaburzenia naturalnych procesów, które ją ukształtowały i nadal kształtują.

Plonem badań naukowych było m.in. odkrycie w namuliskach jaskiniowych jeziorek licznych szczątków zwierząt, tj. niedźwiedź jaskiniowy, mamut, hiena jaskiniowa, nosorożec włochaty, piżmowół i renifer. Zwierzęta te zamieszkiwały jaskinię i jej okolice w epoce lodowcowej, część z nich z pewnością równocześnie z człowiekiem neandertalskim. O atrakcyjności jaskini jako miejsca zamieszkania decydowało to, że w jej wnętrzu temperatura nie spadała poniżej zera. Przez większość roku wynosi ona około 9°C.

Poczynając od 1972 roku, co roku jaskinię odwiedza ponad 100 tysięcy turystów, którzy korzystają z takich udogodnień, jak światło elektryczne, chodniki wydrążone w skale i mostki. Mogą także podziwiać u wejścia do jaskini liczne eksponaty – wśród nich wyroby kultury materialnej „domowników” sprzed 50 tysięcy lat. Należeli oni do tzw. kultury mustierskiej, grupy szarenckiej. Być może było to stanowisko wysunięte najdalej na północ – podobne odkryto na terenie Węgier i byłej Jugosławii.

Nacieki skalne zwane stalaktytami rosną w jaskini Raj od wielu tysięcy lat.
O pięknie jaskini Raj decyduje różnorodność form skalnych.

Jaskinia Raj, Kielce, stalaktyty, rezerwat przyrody,

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł

Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc