Encyklopedia internetowa - Słowniki online

- W literaturze - wieloznaczny obraz literacki, przeciwieństwo jednowykładalnej → alegorii. Posługiwanie się symbolem ma zaszyfrowywać treść dzieła literackiego, mnożyć jego sensy, chronić go przed jednoznacznością. Symbol może stanowić rodzaj lapidarnego "streszczenia" sensów utworu, przenosząc je jednocześnie z poziomu dosłownych odczytań. Pojawia się odwieczne pytanie: kim (czym) jest Chochoł w Weselu S. Wyspiańskiego, a z przykładów mniej znanych, co symbolizuje olszyna nad wodą w Koniugacji H. Poświatowskiej. W Młodej Polsce chętnie używano symboli, stąd jeden z jej prądów nazywa się symbolizmem. Oto np. jeden z młodopolskich symboli: dusza jako łabędź, który płynąc przypomina znak zapytania z wiersza W. Rolicza-Liedera Łabędź na stawie:
O widzę stawy jesienne, półciemne!
Od drzew czerwonych łabędź się wyłania:
To dusza moja przez wody tajemne
Życia tak płynie, pełna zapytania...

Badacze twierdzą, że nadprodukcja symboli prowadziła do zrównania ich z alegoriami. Symbole traciły swą wieloznaczność, konwencjonalizowały się. JP
BIBLIOGRAFIA: M. Podraza-Kwiatkowska: Symbolizm i symbolika w poezji Młodej Polski. Kraków 1994.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.