Encyklopedia internetowa - Słowniki online

- Termin pierwotnie zaczerpnięty z socjologii, w nauce o literaturze służy do opisu populacji szeroko rozumianych autorów i ich odbiorców zbliżonej wiekowo, której elementem łączącym są: 1) tzw. przeżycie pokoleniowe (z reguły ważne wydarzenie społeczne, często polityczne, np. odzyskanie niepodległości w roku 1918, wybuch drugiej wojny światowej, włączenie Polski w sowiecką strefę wpływów, przełom 1956 roku, pierwsza "Solidarność" i stan wojenny, przemiany ustrojowe po roku 1989 itp.) i wynikające z niego wspólne postrzeganie świata, 2) odmienna estetyka, czego dobitne przykłady odnaleźć można w → poetyce sformułowanej czy manifestach → grupy literackiej, 3) opozycja wobec wartości artystycznych i poglądów politycznych / społecznych propagowanych przez pokolenie wcześniejsze. Powstaje w ten sposób dosyć luźna wspólnota równolatków, która wraz z przybywaniem lat pozostaje jakoś wierna ideałom młodości. Gdy nowe pokolenie dorasta i zajmuje znaczące miejsce w życiu społecznym, promuje pisarzy ze swojej generacji, upowszechniając ich dorobek, a więc przyczynia się tym samym do zejścia z rynku czytelniczego pisarzy poprzedniego pokolenia. Każde pokolenie ma własna poetykę, system wartości artystycznych, odmienny gust oraz własnych pisarzy, czasopisma oraz wydawnictwa. Czasami pokolenie, obok równolatków, wybiera także pisarzy ze starszego pokolenia ze względu na problematykę ich twórczości oraz wartości moralne, podstawy filozoficzne, czy umiejętność dostosowania się do oczekiwań artystycznych czytelników (L. Staff jako poeta trzech pokoleń, czy Z. Herbert jako poeta pokolenia, u którego podstaw wyróżnienia legła pierwsza "Solidarność" i stan wojenny). MP BIBLIOGRAFIA: J. Błoński: Zmiana warty. Kraków 1961; J. Maciejewski: Kategoria pokolenia w badaniach literackich. [w:] Dramat i teatr. Red. J. Trznadlowski. Warszawa 1967; E. Escarpit: Sukces i przetrwanie w literaturze. Przeł. A Gettlich. [w:] W kręgu socjologii literatury. T. 1. Red. A. Mencwel. Warszawa 1977; K. Wyka: Pokolenie literackie. Karków 1977; J. Błoński: Glosy do "Zmiany warty". [w:] Odmarsz. Kraków 1978.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.