Edupedia - EKFRAZA (Słownik wiedzy o literaturze)


Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Korzystanie z serwisów było możliwe to było dzięki środkom pomocowym pochodzącym z Unii Europejskiej


Częściowa realizacja projektu inwestycyjnego sfinansowana została ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego 2007 - 2013

EKFRAZA Słownik: Słownik wiedzy o literaturze

Popularność: (popularność 0%)

Data utworzenia:

2009-03-12 07:43:34

Data ostatniej modyfikacji:

Hasło nie było modyfikowane.

- Tekst literacki lub jego fragment odnoszący się do jakiegoś dzieła sztuki. Termin ekphrasis oznaczał w starożytnej Grecji "dokładny opis". Zasadniczo można wyróżnić dwa typy ekfrazy: literacką - która właściwa jest literaturze - i krytyczną, właściwą opisowi dokonanemu przez krytyka lub historyka sztuki zgodnie z określonymi normami estetycznymi i zasadami opisu. Ekfraza literacka wiąże się z opisem, reprezentacją i → mimesis. Jest ona zarazem opisem i interpretacją jakiegoś dzieła sztuki, jest reprezentacją reprezentacji, ponieważ przedstawia to, co zostało przedstawione przez kogoś innego za pomocą innych środków wyrazu artystycznego (malarstwo, rzeźba, sztuki użytkowe itd.). Ekfraza literacka presuponuje jakiś fikcyjny lub rzeczywisty obraz. Obraz w ekfrazie literackiej pełni często rolę symboliczną i stanowi motywację działań bohatera lirycznego lub postaci. Poniżej podajemy przykład ekfrazy autorstwa A. Zagajewskiego, zatytułowanej Widok Delft i odnoszącej się do obrazu J. Vermeera pod tym samym tytułem:

Domy, fale, obłoki i cienie
(granatowe dachy, brązowa cegła)
wreszcie stałyście się tylko spojrzeniem.
Nieokiełznane, błyszczące czernią
Spokojne źrenice przedmiotów.
Przetrwacie nasz podziw, nasz płacz
i nasze hałaśliwe, nikczemne wojny.

Z pojęciem ekfrazy wiąże się również pojęcie hypotypozy, a więc opisu tak silnie sugestywnego, że niemal namacalnego. Opis w hypotypozie - w przeciwieństwie do ekphrasis - nie odnosi się do jakiegoś konkretnego dzieła sztuki, ale raczej pośrednio wytwarza przywołanie jakiegoś obrazu i narzuca czytelnikowi konieczność ustalenia ścisłych kryteriów pozwalających wskazać w tekście wyznaczniki malarskości, nie odnosząc się do prostej analogii.
Jeśli w tekście literackim pojawia się opis dzieła sztuki, to pełni on zwykle następujące funkcje: psychologiczną - charakterystyka postaci poprzez reakcję na jakieś dzieło sztuki; retoryczną - przeniesienie dzieła sztuki na postać; strukturalną - projekcja struktury malarskiej na dzieło literackie; ontologiczną - dzieło sztuki symbolizuje sens dzieła literackiego. AD
BIBLIOGRAFIA: M. Aquien, G. Molinié: Dictionnaire de rhétorique et de poétique. Paris 1996; L.H. Hoek: La transposition intersémiotique. Pour une classification pragmatique. [w:] Rhétorique et image. Red. L.H. Hoek i K. Meerhoff. Amsterdam 1995. M. Riffaterre: L´illusion d´ekphrasis. [w:] La Pensé de l´image. Signification dans le texte et dans la peinture. Red. G. Mathieu-Castellani. Vincennes 1994.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.

Nie zdefiniowano.

Brak linków wewnetrznych.

Brak linków zewnetrznych.

Rodzaj dostępu Cena Sms Pozostałe
Jednorazowy 2 zł


Informacje o nas

Serwisy

Polecane

Zakupy

Pomoc