Encyklopedia internetowa - Słowniki online
ZWIˇZEK HARCERSTWA POLSKIEGO (ZHP) Słownik: Słownik historii Polski
Popularność: (popularność 0%)
Data utworzenia:
2008-10-22 10:05:40
Data ostatniej modyfikacji:
Hasło nie było modyfikowane.
organizacja młodzieżowa, której początki sięgają 1910, kiedy to powstały pierwsze drużyny skautowe w →Galicji w ramach Towarzystw Gimnastycznych →"Sokół"; w 1911 powołano Naczelną Komendę Skautową; w 1912 utworzono tajną Naczelną Komendę Skautową w →Królestwie Polskim; twórcą programu, założeń ideowych i organizacyjnych harcerstwa był →A. Małkowski; w 1916 połączono część dzielnicowych organizacji harcerskich w Związek Harcerstwa Polskiego, do którego w l. 1918-1920 przystąpiły pozostałe lokalne organizacje i drużyny skautowe; w latach dwudziestych w ZHP dominował ideał wychowawczy nawiązujący do koncepcji →ruchu narodowego (Polak-katolik), po 1930 dominowała idea wychowania państwowego; opracowano oryginalne metody wychowawcze, w tym opracowaną przez →A. Kamińskiego metodę zuchową; w skład ZHP wchodziły organizacje: Harcerek, Harcerzy, Przyjaciół Harcerstwa; od 1922 należał do Międzynarodowego Biura Skautów w Londynie; liczebność w 1939 200 tys. członków; przewodniczący m.in.: Tadeusz Strumiłło (1919-1923), gen. →J. Haller (1923-1925), →M. Grażyński (1931-1939); podczas II wojny światowej w kraju działał w konspiracji jako →Szare Szeregi, na uchodźstwie m.in. ZHP na Wschodzie; w XII 1944 na terenach wyzwolonych →PKWN powołał ZHP, w którym dominowali działacze →ZWM, członkowie →Czerwonego Harcerstwa →TUR; w l. 1946-47 działacze przedwojennego ZHP podjęli próbę przywrócenia dawnego ideału wychowawczego i tradycyjnej metodyki harcerskiej, zostali jednak w 1948 usunięci z organizacji; w 1950 zlikwidowano ZHP, zamiast niego powstała Organizacja Harcerska →ZMP; odbudowa organizacyjna nastąpiła w XII 1956; do 1959 trwały spory dotyczące ideowego kształtu organizacji zakończone ponownym pełnym opanowaniem ZHP przez władze komunistyczne; działał głównie wśród uczniów, organizował masowe akcje (Frombork 1001, Bieszczady 40); liczebność w 1980 ok. 3 mln członków; w l. 1973-1980 wchodził w skład Federacji Socjalistycznych Związków Młodzieży Polskiej; w 1980 powstało nawiązujące do tradycji harcerskiej Porozumienie Kręgów Instruktorów Harcerskich im. A. Małkowskiego (rozwiązane w 1982), następnie półjawny Ruch Harcerstwa Rzeczypospolitej; od 1989 ZHP wprowadził zasadnicze zmiany programowe z odwołaniem się do tradycyjnych założeń harcerstwa.



