Encyklopedia internetowa - Słowniki online

(1609-1672) - król Polski w l. 1648-1668 i tytularny król Szwecji 1648-1660; syn →Zygmunta III Wazy i Konstancji, arcyksiężnej austriackiej; burzliwie spędził lata młodzieńcze walcząc podczas →wojny smoleńskiej pod rozkazami swojego przyrodniego brata →Władysława IV Wazy, a potem próbując rozpocząć karierę w Hiszpanii jako dowódca floty; częściowym fiaskiem również zakończyły się jego plany kariery duchownej, został co prawda kardynałem, ale nie przyjęto go do →zakonu jezuitów; śmierć brata utorowała mu drogę do tronu; jego panowanie przebiegało jednak w okresie nadciągających nad Rzeczpospolitą zagrożeń związanych z osłabieniem wewnętrznym państwa, a przede wszystkim groźbą najazdu zewnętrznego; nowy władca skutecznie potrafił się przeciwstawić tym zagrożeniom, mimo licznych klęsk; po bitwie pod →Beresteczkiem, w której dowodził, powstrzymał zagrożenie rozpadu państwa spowodowane →powstaniem Chmielnickiego, podczas →potopu szwedzkiego, zdradzony początkowo przez swych poddanych i zmuszony do ucieczki na Śląsk, potrafił po powrocie obronić integralność Rzeczypospolitej, w →wojnach polsko-rosyjskich, mimo początkowej utraty części →Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz Ukrainy, doprowadził po skutecznej kampanii 1660 roku do korzystnego dla Polski rozejmu w →Andruszowie; w swojej polityce opierał się na zbliżeniu z Francją, czego zwolenniczką była przede wszystkim jego żona →Ludwika Maria; jednak plany centralizacji władzy i elekcji →vivente rege ostatecznie okazały się niemożliwe do zrealizowania wskutek oporu magnaterii; po →rokoszu Lubomirskiego zakończonego tragiczną bitwą pod →Mątwami i po śmierci żony, rozczarowany zdecydował się abdykować w 1668 i wyjechać na stałe do Francji, gdzie zmarł.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.