Encyklopedia internetowa - Słowniki online
SARTRE JEAN PAUL Słownik: Słownik filozoficzny
Popularność: (popularność 0%)
Data utworzenia:
2008-10-22 10:05:40
Data ostatniej modyfikacji:
Hasło nie było modyfikowane.
(1905-1980) - pisarz i filozof francuski, przedstawiciel → egzystencjalizmu ateistycznego, powstałego w połowie XX w. prądu filozoficznego (czy raczej literackiego), opartego na przeświadczeniu o pierwszeństwie - posługując się nieco scholastyczną terminologią - egzystencji przed esencją, czyli istnienia przed istotą oraz tezie o zasadniczej, ontologicznej odmienności ludzkiego bycia i bycia rzeczy. Wg Sartre´a ludzka egzystencja, czyli samoświadomy "byt dla siebie" (čtre pour soi) różni się zasadniczo od nieświadomego bytu rzeczy, "bytu w sobie" (čtre en soi). Cechą charakterystyczną "bytu dla siebie" jest wolność, która jednak w świecie pozbawionym wszelkich → transcendentnych sankcji sprawia, że człowiek jest "pozostawiony samemu sobie" - musi ponosić pełną odpowiedzialność za dokonywane przez siebie wybory, zdając sobie jednocześnie sprawę z braku jakichkolwiek norm moralnych, mając świadomość całkowitej przypadkowości i absurdalności własnej egzystencji. Teksty literackie Sartre´a (wyróżnione Nagrodą Nobla, której nie przyjął) były poświęcone rozpaczliwym zmaganiom opuszczonych i zagubionych jednostek z daremnością własnego istnienia. Sam Sartre bronił się jednak przed zarzutem pesymizmu - twierdził, że jego etyka odpowiedzialności jest głęboko humanistyczna, a niczym nie skrępowana wolność w samookreślaniu własnej egzystencji powinna być raczej powodem do dumy. Do najważniejszych dzieł zalicza się: Byt i nicość. Próba ontologii fenomenologicznej, Krytyka dialektycznego rozumu.



