Encyklopedia internetowa - Słowniki online

(1902-1994) - filozof austriacki, początkowo związany z → Kołem Wiedeńskim, odszedł następnie od głoszonej przez jego najbardziej ortodoksyjnych członków koncepcji pozytywnej weryfikacji teorii naukowych, na rzecz tzw. → falsyfikacjonizmu - doktryny, zgodnie z którą za naukowe uchodzić mogą tylko te teorie, które posiadają możliwie dużo potencjalnych → falsyfikatorów (czyli zdań, które musiałyby doprowadzić do obalenia danej teorii, gdyby okazały się prawdziwe). Za pomocą tej pozornie paradoksalnej zasady metodologicznej udało się Popperowi wykazać nienaukowość dwóch zdobywających coraz większą popularność teorii: → psychoanalizy i → marksizmu (zbiór ich potencjalnych falsyfikatorów okazywał się w praktyce pusty). Obok zagadnień teoriopoznawczych, zajmował się także problematyką społeczną, przy czym w obu tych obszarach filozoficznej refleksji kierowała nim ta sama idea obrony ludzkiej wolności i autonomii myślenia. W teorii poznania za błędne uważał zwłaszcza te poglądy, które obowiązującą w naukach przyrodniczych zasadę przyczynowości utożsamiały z negującą wolność człowieka doktryną → determinizmu; w kwestiach społecznych zaś zwalczał szczególnie wszelkie skłonności do → historyzmu, niebezpiecznej - zdaniem Poppera - tezy o istnieniu stałych praw historycznych, pozwalających na globalną prognozę przyszłego biegu dziejów, skłaniającej do zakrojonych na szeroką skalę radykalnych przedsięwzięć reformatorskich, kończących się zwykle jakimś rodzajem → totalitaryzmu. Właśnie za totalitarne zapędy krytykował → platońską koncepcję państwa, piętnował intelektualną nieuczciwość → Hegla oraz antydemokratyczne konsekwencje → marksizmu. Popper, przekonany o jedności metody nauk przyrodniczych i społecznych, sądził, że podobnie jak celem naukowca jest raczej eliminowanie fałszu niż poszukiwanie prawdy, tak wszelkie działania polityczne powinny być nakierowane nie na realizację abstrakcyjnego dobra, lecz na usunięcie konkretnego cierpienia. Do jego najważniejszych dzieł należą: Logika odkrycia naukowego, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, Nędza historyzmu.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.