Encyklopedia internetowa - Słowniki online

(agnostos - niepoznawalny) - postawa światopoglądowa negująca możliwość poznania w pełni czegokolwiek, a tym bardziej → absolutu, albo zawężająca obszar poznania jedynie do pewnych dziedzin, ulegająca bezsilności wobec czegoś, co z różnych powodów nie może być w pełni poznane, jak to miało miejsce np. w przypadku → Spinozy, który twierdził, że z mnogości atrybutów → Boga można poznać jedynie dwa: myślenie i rozciągłość; → Hume natomiast widział ograniczenia w poznaniu związków przyczynowo-skutkowych zachodzących w świecie (nie poznajemy np. tego, że jakiś fakt A jest przyczyną faktu B, a fakt B jest skutkiem działania faktu A) i twierdził, że poznajemy jedynie styczność dwóch faktów w → czasie i → przestrzeni; → Kant natomiast uważał, że nie poznajemy obiektywnego świata, lecz jedynie zjawiska, dlatego nie możemy wniknąć w świat rzeczy istniejących niezależnie od naszej świadomości; w II połowie XIX w. neokantyści, szczególnie Emil Du Bois-Reymond, głosili tezę, że człowiek nie może w pełni poznać otaczającego go świata, gdyż napotyka wiele barier, problemów, oporów, utrudniających mu to poznanie, a są nimi: → materia, → siła, → ruch, → świadomość, → wolność, → wola, → życie, → myślenie, celowość istnienia przyrody; podobne przyjął stanowisko → Spencer, który uważał, że poza → zjawiskami nie istnieje poznawalna rzeczywistość.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.