Encyklopedia internetowa - Słowniki online

- chwilowy stan depolaryzacji i odwrócenia potencjału elektrycznego błony komórkowej, będący odpowiedzią na → bodziec. Czas trwania p.c. wynosi od kilku do kilkudziesięciu tysięcznych części sekundy i zależy od rodzaju komórki (a nie od rodzaju bodźca). Pojedynczy słaby bodziec działający na błonę będącą w stanie → potencjału spoczynkowego powoduje jej częściową depolaryzację, czyli potencjał podprogowy; w krótkim czasie następuje samoistne wygaszenie tego potencjału. Większa liczba krótko po sobie następujących słabych bodźców (bodźców podprogowych) albo pojedynczy silny bodziec powoduje osiągnięcie przez błonę progu pobudliwości, tzn. takiego stopnia depolaryzacji, przy którym wyzwalany jest potencjał iglicowy. Polega on na zatrzymaniu → pompy jonowej i nagłej migracji kationów w poprzek błony, aż do zniesienia ujemnego potencjału wnętrza komórki, a nawet odwrócenia potencjału. Wygenerowanie potencjału iglicowego pociąga za sobą odpowiedź komórki na bodziec, charakterystyczną dla danego typu komórki, np. na wydzieleniu cząsteczki → neurohormonu na synapsie albo skurczu włókienek nerwowych. W okresie generowania potencjału iglicowego błona jest niewrażliwa na następne bodźce (→ refrakcja), dlatego następuje uruchomienie pompy i ponowna polaryzacja błony. Wartość potencjału iglicowego nie zależy od siły i czasu trwania bodźca. Jeśli na błonę stale oddziałują bodźce, to odpowiedzią komórki jest salwa identycznie przebiegających p.cz.