Encyklopedia internetowa - Słowniki online

- reguły zapisu informacji genetycznej zawartej w → DNA i → RNA oraz jej tłumaczenia z sekwencji nukleotydów RNA na sekwencję aminokwasów w łańcuchu białkowym w procesie → translacji. K.g. jest trójkowy, tzn. trzy kolejne nukleotydy wyznaczają jeden, ściśle określony aminokwas w białku; przepisywanie informacji z DNA na RNA (transkrypcja) oraz proces odwrotny (odwrotna transkrypcja) zachodzi na zasadzie komplementarności → nukleotydów; w każdym z kwasów nukleinowych występują 4 rodzaje zasad w nukleotydach: adenina, guanina i cytozyna (w DNA i RNA) oraz tymina (w DNA) lub uracyl (w RNA); pary komplementarne tworzą odpowiednio → puryny z → pirymidynami: adenina z tyminą (lub uracylem) oraz guanina z cytozyną. Obecność 4 rodzajów zasad w RNA powoduje, że istnieją 64 różne trójki nukleotydów, czyli kodonów (43 = 64); 61 z nich koduje określone aminokwasy, natomiast 3 pozostałe to kodony terminalne, stanowiące znak końca syntezy łańcucha białkowego. Wobec istnienia tylko 20 rodzajów aminokwasów w łańcuchu białkowym, dany aminokwas może być wyznaczony przez więcej niż jeden rodzaj kodonu; dlatego określa się k.g. jako niejednoznaczny lub zdegenerowany. K.g. jest bezprzecinkowy, czyli nie zawiera sygnałów odgraniczających jeden kodon od drugiego. Jest nie zachodzący, tzn. trójki są odczytywane kolejno i jedna nie zachodzi na drugą (u nielicznych wirusów występują odstępstwa od tej zasady). Odczytywanie kodu zawartego w mRNA rozpoczyna się w procesie → translacji od kodonu AUG. Kodony kończące syntezę łańcucha białkowego, czyli tzw. kodony stop lub kodony nonsensowne (nie kodujące żadnego aminokwasu) to UAA, UAG i UGA. K.g. jest uniwersalny, tzn. dany kodon wyznacza ten sam aminokwas u wszystkich organizmów i wirusów.

Dla tego hasła nie dodano jeszcze żadnych obrazków do galerii.