Encyklopedia internetowa - Słowniki online

[łac. ad ´do´ + iustus ´słuszny´] - przygotowanie tekstu do druku, czyli opracowanie go pod względem ortograficznym, stylistycznym, graficznym. Adiustacja najczęściej polega na poprawianiu w tekście → błędów językowych, usunięciu usterek maszynopisu, ewentualnym uporządkowaniu formalnym, wprowadzeniu rozdziałów, →...

[łac. affiaum ´coś przyczepionego´ - cząstka słowotwórcza dodawana do wyrazu podstawowego w celu utworzenia nowego wyrazu, np. kot + ek = kotek; prą + babka = prababka. Rodzaje afiksów: a) prefiks (przedrostek), czyli cząstka, która występuje przed tematem słowotwórczym, np. wy-biec, pra-dziadek, prze-piękny. Prefiksy są bardzo...

[agglutinare ´sklejać, spajać, łączyć´] - tworzenie form gramatycznych za pomocą odpowiednich morfemów, z których każdy pełni tylko jedną funkcję, np. jeden z → afiksów oznacza liczbę, drugi - przypadek. Języki, w których wykorzystywany jest ten model tworzenia form gramatycznych, noszą nazwę aglutynacyjnych. Do nich należą...

[łac. a capite ´od rozdziału, od ustępu´] - jeden ze środków służący do formalnego uporządkowania tekstu pisanego. Jest rozumiany jako początkowy wiersz nowego ustępu, oznaczany wcięciem (dawniej często ozdobnym inicjałem), albo jako cały ustęp (fragment tekstu) zaczynający się od tego początkowego wiersza. Od akapitu rozpoczyna...

[łac. accentus ´nacisk, akcent´ z łac. ad cantus ´przy śpiewaniu´ - tłumaczenie gr. terminu prosoidia ´pieśń z akompaniamentem muzyki; modulacja głosu´] - wyróżnienie przez energiczniejszą, intensywniejszą, nieco głośniejszą artykulację (wymówienie) albo niektórych sylab w wyrazie (akcent wyrazowy), albo niektórych wyrazów czy...

[ang. act ofspeech ´akt mowy´] - pojęcie wprowadzone już przez strukturalistę R. Jacobsona, rozumiane jako akt komunikacji (→ komunikacja językowa). Dzisiaj jego użycie przywołuje raczej koncepcję semantyków brytyjskich J. Austina i J. Searla, której istotę dobrze oddaje tytuł jednej z prac J. Austina How to do things with words? -...

- ustawiony w ustalonym porządku zbiór wszystkich liter służący do zapisywania tekstów danego języka. Słowo pochodzi od nazw dwóch pierwszych liter alfabetu greckiego: alfa, beta. Polskim odpowiednikiem tak rozumianego alfabetu jest nazwa abecadło, od nazw początkowych liter a, be, ce, de. Prototypami dzisiejszych alfabetów w różnych...