Encyklopedia internetowa - Słowniki online

- Według najbardziej ogólnej definicji autobiografia to utwór, którego tematem jest własne życie → autora, koleje jego losu, czyny lub zdarzenia, których był świadkiem. Zgodnie z tradycją tak rozumianych autobiografii nie zaliczano do utworów literackich, miały one charakter paraliteracki, były włączane do literatury użytkowej...

- Wyraz przejęty do naszego języka z obcego systemu językowego. Barbaryzmy są zazwyczaj oceniane negatywnie przez Polaków (ironiczne cytowanie słów typu "shop", "sexy", "sorry"; wyśmiewanie kalki językowej - "dokładnie" jako odpowiednika słowa "exactly"). Barbaryzm może też zyskać walor satyryczny, jak w opowieści J. Przybory o...

- Najmniejszy element kompozycji utworu literackiego. Motywem może być zdarzenie, przeżycie bohatera, sytuacja, przedmiot, wygląd. Motywy kształtują wizerunek świata przedstawionego zarówno w jego cechach stałych (motywy statyczne, np. elementy opisu krajobrazu), jak i zmiennych, decydujących o przeobrażeniach i rozwoju owego świata (motywy...

- Powtarzanie tego samego słowa w różnych przypadkach gramatycznych w jednym wersie czy zdaniu. F. Zabłocki atakuje F. Salezego Jezierskiego inwektywami: "To tobie wolno, BŁA¬NIE, BŁAZNA z BŁAZNÓW plemię / Bluźnić Bogu, lżyć króla, zdradzać swoją ziemię-". JP

- Wykwintne omówienie zwyczajnego czy pospolitego przedmiotu. W Zimie miejskiej A. Mickiewicza fajka jest zaszyfrowana jako "stambulskie gorycze", herbata - "z chińskich ziół ciągnione treści", sanie - jako "śliski powóz", toczenie się kul bilardowych, zrobionych z kości słoniowej, w tajemniczym zdaniu: "Pędzą po suknie wytoczone słonie"....

- 1. Opowiadanie własnym słowami utworu literackiego (np. wydania dla dzieci Robinsona Kruzoe, Podróży Guliwera czy baśni Tysiąca i jednej nocy). 2. Konstruowanie nowego dzieła przez wyzyskanie schematu innego utworu (w tym także jego części). Przykład: Bo słuchajcie i zważcie u siebie, Że według Bożego rozkazu, Kto raz słowem trafił...

- (gr. eironeia) Dosłownie znaczy udawanie głupszego; termin jest najczęściej używany w znaczeniu psychologicznym, estetycznym i filozoficznym. Ironia w znaczeniu psychologicznym jest rodzajem postawy, złośliwością, zamaskowanym szyderstwem w wypowiedzi pozornie aprobującej, choć w istocie negatywnej (ocena nie wprost). Ironiczność...