Encyklopedia internetowa - Słowniki online

Może się to wydawać nieprawdopodobne, ale pojęcie humanizmu w odniesieniu do osiągnięć kultury renesansowej pojawiło się dopiero na początku XIX w. - użył go w swojej książce niemiecki uczony F.I. Niethammer. Samo pojęcie było odnoszone do różnych epok - mówiło się o humanizmie oświeceniowym, czy nawet średniowiecznym, ale...

Korzenie średniowiecznej pieśni religijnej wyrastają z hebrajskiej tradycji śpiewu synagogalnego (psalmy, kantyki, aklamacje amen, alleluja), wzbogaconej w późniejszym okresie o elementy formalne (np. wersyfikacyjne) liryki starożytnej Grecji i Rzymu. Tak np. jeden z najstarszych i najważniejszych gatunków średniowiecznej pieśni religijnej,...

W przypadku Odprawy posłów greckich po raz kolejny mamy do czynienia z prekursorstwem Jana Kochanowskiego - jest to pierwsza renesansowa tragedia humanistyczna w języku polskim. Nie można oczywiście powiedzieć, że przed Kochanowskim nie istniały żadne tradycje w zakresie dramatu czy teatru. Znamy przykłady misteryjnego dramatu kościelnego,...

Patrząc z perspektywy kilku stuleci, można powiedzieć, że Sielanki Szymona Szymonowica to utwór, który powstał na pograniczu dwu epok literackich - renesansu i baroku (praca nad Sielankami trwała od 1593 do 1614 r.). Więcej jest w nich cech epoki mijającej, renesansu, ale badacze dostrzegają też w nich pewne elementy barokowe. Sam autor,...

Biblia w renesansie pozostawała nadal jednym z głównych źródeł inspiracji literackiej. Jak zauważył Janusz Pelc w swej rozprawie o Miejscu "Biblii" w tradycji według twórców literatury polskiego renesansu: "Dla twórców renesansu Biblia była wielkim autorytetem religijnym, moralnym, społecznym. Były to księgi objawienia, mądrości i...

W dobie staropolskiej literatura "wysoka", oficjalna i elitarna o rodowodzie szlacheckim miała swój naturalny kontrapunkt w postaci literatury "niskiej", a właściwie piśmiennictwa masowego i popularnego o korzeniach plebejskich. Ważną jego częścią była literatura sowizdrzalska - bujnie rozwijająca się u schyłku XVI stulecia i w pierwszej...

W epoce antycznej dominowało jeszcze przeświadczenie o cykliczności dziejów (periodyzm). Dzieje świata ujmowano w schemat powtarzających się, harmonijnych faz, których stabilność zapewniać miał Logos - wieczny, nienaruszalny porządek świata. Dopiero chrześcijaństwo przełamało definitywnie tę teorię na rzecz linearnego, historycznego...